باید آب باران را بهتر دریابیم

این روزها با لطف و رحمت الهی شاهد ریزش های جوی با برکتی در سطح استان و کشور عزیزمان هستیم. اما به یاد داشته باشید که سهم این روزهای مزارع ما از این بارنگی ها چند میلیمتر بیشتر نیست و الباقی آب باران، ضمن فرسایش شدید خاک، از دسترس خارج گردیده و به سدهای دوردستی می ریزد که احیانا مزارع ما،xad سهمی از آن آبxadها ندارند.

این نکته هم لازم به یادآوری است که میانگین فرسایش سالیانه در کشورهای جهان، 6 تن در هکتار بوده و حال آنکه فرسایش سالیانه در کشور ما، حدود 16 تن در هکتار است.

راه پیش روی ما چیست؟

در برخی از کشورهای جهان، در مزارع دیم، در مواقع کم بارش از آبیاری تکمیلی استفاده می گردد. یعنی در اواخر فصل رشد محصول، اگر احیانا بارندگی وجود نداشته باشد، یک آبیاری نهایی و تکمیلی انجام داده و محصول از خسارت کم آبی، جان به در می برد.

اما نکته اینجاست که اکثرا کشاورزان چنین کشورهایی، جهت آبیاری تکمیلی مزارع خود، از آب ذخیره شده باران به وسیله سدهای خاکی کوچک، آب بندها و استخرهای ذخیره آب، استفاده می کنند.

احداث سدهای خاکی کوچک و استخرهای ذخیره آب باران، جهت استفاده برای آبیاری تکمیلی در آخر فصل رشد محصول، روش مناسبی برای استفاده حداکثری از نزولات آسمانی است.

لذا می طلبد که مسئولین امر جهت استفاده حداکثری کشاورزان از نزولات آسمانی، که اکثرا به صورت رواناب از دسترس خارج می گردد؛ تلاش نمایند؛ تا با فراهم آوری امکانات و تسهیلات لازم، احداث سدهای خاکی کوچک، آب بندها و استخرهای ذخیره آب باران، در کنار مزارعی که چنین استعدادی دارند، در دستور کار قرار گیرد.
خدواند رحمان، با بارش های متوالی خود، نعمت حیات نبات را بر ما تمام نموده و حال اینکه تا چه اندازه از این بارش های آسمانی استفاده کنیم، به تدبیر خودمان بستگی دارد.

امیدواریم که دست اندرکاران و برنامه ریزان بخش کشاورزی و احیانا امور آب و اراضی، بیشتر به فکر ذخیره نزولات آسمانی باشند.

چرا که اجرای برنامه های لازم برای کنترل رواناب سطحی، ضمن ذخیره آب جهت آبیاری مزارع، سبب جلوگیری از فرسایش شدید خاک گردیده و به حفظ محیط زیست نیز، کمک خواهد نمود.

*رستم فتحی-دانشجوی دکترای مکانیزاسیون کشاورزی

رستم فتحی کارشناس ارشد مکانیزاسیون ...